ΝΕΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΣΕ ΑΝΤΑΛΛΑΓΜΑ ΤΩΝ ΗΜΙΥΠΑΙΘΡΙΩΝ

Της Δανάης Αντωνάκου*


Η ρύθμιση Σουφλιά για τους ημιυπαίθριους, είναι απαραίτητο να αλλάξει για λόγους κυρίως περιβαλλοντικούς, μιας και πρόκειται για ρύθμιση που επιχείρησε να δώσει φοροεισπρακτική διέξοδο στο πρόβλημα, χωρίς να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις του παραπανίσιου χτισίματος στο περιβάλλον.

Έωλη είναι επίσης η ρύθμιση, μιας και δεν θα αποτελούσε «Νομιμοποίηση» των ημιυπαίθριων. Οι επιπλοκές με τις προσφυγές στο Συμβούλιο της Επικρατείας που οπωσδήποτε θα ακολουθούσαν για ιδιοκτησιακά προβλήματα, θα έβαζαν τους εμπλεκόμενους σε ατέρμονες περιπέτειες.

Από τη μεριά του νέου Υπουργείου Περιβάλλοντος, πριν την ανακοίνωση για το εξάμηνο πάγωμα του μέτρου των ημιυπαίθριων, ακούστηκε η πολύ γόνιμη περιβαλλοντικά ιδέα, ότι θα δοθεί λύση με αξιοποίηση του θεσμού της Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης. Βέβαια χρειάζεται να επιλυθεί το πρόβλημα ότι, ο συσσωρευμένος Σ.Δ. που υπάρχει στην αγορά προς πώληση, είναι μικρότερος από τις συγκεκριμένες ανάγκες, μιας και τα ενδιαφερόμενα σπιτικά ξεπερνούν κατά πολύ το εκατομμύριο.

Κατά την άποψή μου η ιδέα της περιβαλλοντικής αξιοποίησης του μέτρου μπορεί να προχωρήσει και να προσλάβει ακόμα πιο φιλοπεριβαλλοντικά χαρακτηριστικά.

Αυτό θα γίνει αν επιτυγχάνεται η περιβαλλοντική «απόσβεση» του χτισμένου «ημιυπαίθριας» προέλευσης όγκου, με το πρασίνισμα άχτιστων χώρων που θα μπορούσαν όμως νόμιμα να χτιστούν.
Ειδικότερα: Το υπουργείο Περιβάλλοντος μπορεί, με τους υπαρκτούς μηχανισμούς άσκησης πολιτικής γης, να αποκτήσει ακίνητα μέσα στις πόλεις, ώστε να τροφοδοτήσει την απαραίτητη δεξαμενή άντλησης Συντελεστή για Μεταφορά.

Οι κατά περίπτωση τιμές αγοράς – πώλησης συντελεστή που θα οριστούν στα πλαίσια του μέτρου, θα πρέπει να μελετηθούν προσεκτικά με γνώμονα την επιτυχία του μέτρου, καθώς και με κοινωνικά, περιβαλλοντικά και οικονομικά κριτήρια.

- Ποιοι είναι οι προς αγορά και αξιοποίηση χώροι:

• Το γνωστό μας παράδειγμα της Αθήνας δείχνει ότι, υπάρχουν πολλά ακίνητα χαρακτηρισμένα από τα Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια ως πράσινο και για τα οποία η διαδικασία απαλλοτρίωσης έχει κολλήσει σε διάφορα στάδια, μέχρι και δεκαετίες, κυρίως ελλείψει χρημάτων για την αποζημίωση.

Αποτέλεσμα να χάνονται, μιας και οι ιδιοκτήτες τους κερδίζουν τα δικαστήρια στα οποία προσφεύγουν.

Συνήθως, πριν χαθούν οριστικά τα ακίνητα αυτά, οι δήμοι τα ξαναχαρακτηρίζουν και ο κίνδυνος χτισίματος των χώρων απομακρύνεται προσωρινά μόνο, διότι οι αποζημιώσεις σπάνια καταβάλλονται και οι χώροι παίρνουν την άγουσα για χτίσιμο.

• Δεύτερη περίπτωση χώρων αποτελούν τα προς πώληση άκτιστα ακίνητα που έχουν απομείνει.

Το Δημόσιο βάσει της κείμενης νομοθεσίας, με την τήρηση κάποιων διαδικασιών, μπορεί να ασκήσει «Δικαίωμα Προτίμησης» και να αγοράσει ακίνητα τα οποία οι ιδιοκτήτες διαθέτουν στην ελεύθερη αγορά προς πώληση.

-Τελικός μας στόχος: η αναβάθμιση και το πρασίνισμα του αστικού περιβάλλοντος .


Και στις δύο παραπάνω περιπτώσεις, το Υπουργείο μπορεί σε συνεργασία με τους Δήμους, να εντοπίζει τα υπό αποχαρακτηρισμό ή και τα προς πώληση ακίνητα και να καταβάλει το τίμημα, με σκοπό τη δημιουργία πρασίνου.

Με την αξιοποίηση του Συντελεστή Δόμησης όλων αυτών των ακινήτων για την εξαγορά της νομιμοποίησης των ημιυπαίθριων χώρων, μπορεί να δημιουργηθεί το διάσπαρτο πράσινο που είναι απαραίτητο για να ξαναδώσουμε στις πόλεις μας την ανάσα τους.


* Η Δανάη Αντωνάκου, είναι Αρχιτέκτων Χωροτάκτης και Νομαρχιακή Σύμβουλος Αθηνών.